Polecane

PO ROKU 1947

Po drugiej wojnie światowej zaszły ogromne zmiany zarówno w polityce ogólnoświatowej, jak i w stosunkach społecznych i gospodarczych. W wielu krajach zatarły się dawne podziały klasowe, a ogromny wzrost uprzemysłowienia wpływa na stop­niowe zanikanie różnicy między miastem a wsią. Olbrzymi postęp w dziedzinie techniki znajduje odbicie w no­wych formach życia, a także w sztuce i w architekturze^ Bu­dowa mieszkań rozwija się w kierunku ułatwienia i uprosz­czenia życia. Szafy i łóżka znikają w ścianach; w przestrzeni mieszkalnej pozostają tylko niezbędno meble. Do przeszłości należą barwne tapety, a obok jednokolorowych ścian i bielo­nych sufitów pojawiły się wnętrza wielobarwne. 

Polecane

METALOWE NASZYJNIKI

Do najmodniejszych naszyjników zaliczano me­talowy, srebrny lub złoty łańcuch; klipsy lub ozdobne broszki przypinano do kołnierza. Poza tym pojawiły się komplety złożone z kolii i bransoletek plecionych z kolorowego papierowego sznurka i ceramicznych. W roku 1946 Paryż zaczął lan­sować ozdobne „stroiki” do włosów, wykonane ze sztucznych kamieni i brylantów lub perełek; „stroiki” te jednak nie przy­jęły się w Polsce.W latach wojennych zniknęły dawne piękne wełny i jedwabie, a pojawiły się różne niskogatunkowe tkaniny zastępcze, jak materiały z konopi, juty, z dodatkiem papieru, oraz naśladujące wełnę.  

Polecane

Niekonwencjonalne materiały dla kolekcji

Niekiedy trzeba zamawiać materiały z różnych części świata, jest to rzecz jasna kosztowny krok. Jeśli jednak ktoś jest wymagający, chce bez względu na wszystko dostać daną rzecz, cena nie ma żadnego znaczenia. Oczywiście takie zamawianie jest kłopotem, ale człowiek decydujący się na taki interes, powinien oczywiście być tego świadomy. Z roku na rok wszystko się zmienia, a moda wręcz biegnie do przodu. Wystarczy przypomnieć sobie co było na topie jeszcze kilka lat temu, teraz ten styl wydaję się śmieszny dla społeczeństwa. Człowiek często spostrzega na innego pod kątem właśnie stroju, jeśli zadbany, bogato ozdobiony, na pewno jego wnętrze jest wartościowe. Tymczasem wcale tak nie musi być, przed oceną kogokolwiek powinno się najpierw dokładnie poznać. To, że super ubrany znaczy tylko, że dba o wygląd, a to co sobą reprezentuję jest tajemnicą dopóki nie będzie zapoznania. Wielu zastanawia się czy warto inwestować w coś, co za kilka miesięcy w ogóle nie będzie trendy a co innego zrobić? Jeśli ktoś stawia na oryginalność, nie ma wyboru, musi wydawać pieniądze, żeby to nie zniżyć poziomu. Drogi wyczyn, lecz dla niektórych przecież liczy się tylko wygląd zewnętrzny, zatem powinno być to bardzo opłacalne postępowanie.

ZACHOWANIE KONSUMENTA

W tym przypadku konsumpcją nazy­wamy także zachowania konsumenta na rynku, nie tylko w gospodarstwie domowym. Rozważamy więc znacznie bardziej złożony proces, w którym splatają się elementy ekonomicznej sytuacji konsumenta z elementami stanu gospodarki (stan rynku, ceny, płace, import itd.), elementy socjologiczne, takie jak pozycja społeczna i przynależność do różnych grup konsumenta, z elementami jego psychologii i uczest­nictwa w kulturze. W tym ujęciu konsumpcja doty­czy nie tylko zachowań konsumenta jako jednostki, ale także może być rozpatrywana jako proces obej­mujący całe zbiorowości zaspokajające swoje po­trzeby. Analiza konsumpcji sprowadza się więc do badania aktywności jednostek lub zbiorowości, zwią­zanych z dążeniem do zaspokajania potrzeb i samym ich zaspokajaniem.

BARDZO WAŻNE RÓŻNICOWANIE

Jest to bardzo ważne rozróżnienie, gdyż poza analizą zo­stawiamy to wszystko, co dzieje się na rynku, a co najbardziej interesuje ekonomistów badających kon­sumpcję.W drugim znaczeniu konsumpcja stanowi proces złożony z działań i zachowań człowieka zmie­rzających do pośredniego i bezpośredniego zaspokajania potrzeb. Możemy więc mówić o konsumpcji jako o zachowaniach konsumpcyjnych jednostek i zbiorowości, polegających na uświadamianiu i oce­nie własnych potrzeb, uznawaniu ich wagi i decy­zjach ich zaspokojenia; zachowaniach zmierzających do wyboru i uzyskiwania środków ich zaspokojenia, obchodzenia się ze zdobytymi środkami oraz ich spo­żywania itp.

ZASPOKOJENIE GŁODU

Zaspokojenie głodu na­stępuje w wyniku zjedzenia pewnej ilości pożywie­nia, przy czym sam akt jedzenia skupia tutaj naszą uwagę. Jest to akt krótkotrwały. Lecz bezpośrednie zaspokajanie potrzeby może składać się także z sze­regu czynności, jak np. codzienne wkładanie i no­szenie ubrania, użytkowanie naczyń do gotowania i jedzenia, czy mebli w mieszkaniu itp. W tym zna­czeniu konsumpcja dotyczy tylko użytkowania ja­kiegoś dobra służącego do zaspokojenia potrzeb. Nie obejmuje więc samego posiadania dóbr, jeżeli nie są one bezpośrednio użytkowane. Odróżniamy zatem konsumpcję jako bezpośrednią czynność zaspokaja­nia potrzeby od posiadania, nabywania, które nie są już konsumpcją, ale przygotowaniem do niej.

W PIERWSZYM ZNACZENIU

Nie wnikając bliżej w kwestie dotyczące stosowania tego terminu w różnych naukach oraz w różnych językach, które możemy spotkać we współczesnych naukach ekono­micznych, dla rozpoczęcia naszych analiz wyróżnia­my tay różne stany rzeczy czy też trzy różne zja­wiska i procesy nazywane konsumpcją. W pierwszym znaczeniu konsumpcja oznacza bezpośredni akt spożycia, czyli bezpośrednie zaspo­kojenie pewnej potrzeby przez zużycie określonego środka. Zostawmy na razie analizę zjawisk nazywa­nych potrzebami i weźmy pod uwagę najprostszy przykład, jakim jest zaspokajanie głodu, nie wszyst­kie bcwiem potrzeby zaspokajamy przez spożycie, czyli zużycie jakiegoś dobra.

ANALIZA PROCESU KONSUMPCJI

Nawiązując do poprzednich rozważań, doty­czących swoistych potrzeb występujących w róż­nych wymiarach życia jednostki i w różnych eta­pach jej rozwoju, musimy zastanowić się, czy zaspo­kajanie wszelkich potrzeb jest zużywaniem zasobów i od razu narzuca nam się odpowiedź, że istnieje sze­roki zestaw potrzeb, których zaspokojenie przebiega poza sferą zasobów materialnych. Ponadto w jeżyku potocznym termin konsumpcja bardzo często wystę­puje w znaczeniach metaforycznych, które niekiedy przenikają do języka polityki gospodarczej i wyma­gają precyzacji. Dalej, już z wstępnych rozważań za­wartych  wynika, że zaspokajanie po­trzeb jest bardzo złożonym procesem.

POWSTAWANIE POTRZEB

Aby jednak odpowiedzieć na te pytania, trzeba zastanowić się bliżej nad procesami powstawania i rozwoju potrzeb, mechanizmami ich zaspokajania, a następnie podjąć próbę zanalizowania skutków konsumpcji w rozwoju jednostek. Zacznijmy od banalnego stwierdzenia, że aby żyć, człowiek musi zaspokajać swoje potrze­by, zużywając do tego celu różne zasoby wy­stępujące w jego środowisku czy to naturalnym, czy społecznym, czy też kulturowym; konsumpcja jest więc elementarną koniecznością życia. Kiedy jednak staramy się bliżej wniknąć w znaczenie nadawane temu terminowi w literaturze ekonomicznej, gdzie najczęściej znajdujemy sformułowanie: „konsump­cja jest zużywaniem zasobów dla zaspokojenia po­trzeb”, stwierdzamy, że ten tak prosty i oczywisty fakt naszego życia ma wiele bardzo złożonych as­pektów.

 

CZYNNIK MOTORYCZNY

W ten sposób docho­dzimy do zagadnienia mechanizmów powstawania, rozwoju, przekształcania i zanikania potrzeb, jako istotnych czynników w procesie rozwoju człowieka i do zagadnienia konsumpcji w tym procesie. Rozwa­żania nad „wewnętrzną” logiką konsumpcji i nad tworzeniem się spójnych zestawów środków zaspo­kajania potrzeb konsumpcyjnych 47 wskazują pewien kierunek analizom starającym się wyjaśnić rolę kon­sumpcji w rozwoju jednostki.Jeżeli zgadzamy się, że potrzeby są czynni­kiem motorycznym postępowania człowieka we wszystkich zakresach istnienia i we wszystkich fa­zach rozwojowych, zaspokajanie potrzeb, stanowiące istotny składnik konsumpcji, bez względu na to, jak  definiowanej, stanowi także bardzo ważny czynnik warunkujący, a może współwyznaczający zintegro­wany rozwój każdej jednostki ludzkiej.

POTRZEBY JAKO HIERARCHIA

Teoria Maslowa ujmuje potrzeby jakc hie­rarchię i jako system, w którym zaspokojenie po­trzeb jest ustopniowane, zaspokojenie potrzeb niż­szych warunkuje rozwój i zaspokojenie potrzeb wyż­szych. Wydaje mi się jednak, że nie istnieje taki sys­tem spójny i takie zależności, że potrzeby występują we wszystkich wymiarach jednocześnie, że mogą być odczuwane, definiowane i selekcjonowane ze wzglę­du na intensywność odczuwania, ze względu na na­cisk warunków społecznych, kulturowych i gospo­darczych, i stąd może powstawać wrażenie jednowy- miarowości, ponieważ niektóre z nich w tym proce­sie zostają zdyskwalifikowane.

PRÓBA USTALENIA

Spróbujmy ustalić jakiś orientacyjny zestaw różnych etapów rozwoju jednostki ludzkiej w róż­nych wymiarach jej istnienia. Załączony schemat, który spełnia tylko rolę pomocniczą, gdyż nie inte­resujemy się tutaj całością procesów rozwoju czło­wieka, a chodzi nam jedynie o ogólny zarys pozwa­lający na pokazanie, jaką rolę w nim gra konsumpcja w sensie ekonomicznym, zawiera etapy rozwoju jed­nostki w omawianych pięciu wymiarach (zob. s. 129).W każdym z tych wymiarów istnienia i w każdym etapie rozwojowym występują swoiste po­trzeby. Jeżeli jednak człowiek nie zdaje sobie z te­go sprawy i dąży do zaspokojenia przede wszystkim wybranych potrzeb, właściwych tylko jednemu wymiarowi i jednemu etapowi rozwojowemu w tym wymiarze, wtedy następuje to zachwianie równowagi, które musi się odbić na całości życia jednostki i spo­łeczeństwa czy też całego kompleksu cywilizacji i społeczeństw, jeżeli większość ludzi słucha nakazu tych tylko potrzeb.